Immuunondersteuning bij eierstokkanker via voeding en leefstijl

Eierstokkanker is een pittige tegenstander. De behandeling ervan – operaties, chemotherapie, soms radiotherapie – is intensief en veeleisend.

Maar wist je dat je zelf ook een enorme steun kunt zijn voor je lichaam in deze strijd?

Hoewel de medische behandeling natuurlijk het fundament is, is er steeds meer aandacht voor de kracht van je eigen afweersysteem. Je immuunsysteem is je interne leger, en met de juiste voeding en leefstijl kun je dat leger een flinke boost geven. In dit artikel duiken we in de wereld van immuunondersteuning.

We kijken hoe je met slimme keuzes in de keuken en in je dagelijks leven de effectiviteit van je behandeling kunt ondersteunen en je veerkracht kunt vergroten. Geen zweverige praatjes, maar praktische tips op niveau.

Het immuunsysteem: je eigen verdedigingslinie

Je lichaam heeft een ingenieus afweersysteem dat constant de boel in de gaten houdt.

In een gezond lichaam herkent en ruimt het afwijkende cellen, zoals kankercellen, op. Helaas zijn eierstokkankercellen sluw. Ze kunnen zich verstoppen en mechanismen activeren om je immuuncellen te misleiden. Ze gebruiken bijvoorbeeld zogenaamde 'checkpoints', moleculen zoals PD-L1, die als een soort noodstop fungeren voor je afweercellen.

Hierdoor worden je immuuncellen afgeremd en kunnen de kankercellen ongestoord hun gang gaan. De tumor kan bovendien een omgeving creëren die je immuunsysteem verlamt.

Onderzoek laat zien dat patiënten met een hoge PD-L1 expressie in hun tumor soms minder goed reageren op chemotherapie.

Dit maakt het stimuleren van je afweersysteem niet alleen belangrijk voor je algemene gezondheid, maar mogelijk ook een aanvulling op je medische behandeling.

De juiste brandstof: voedingsstoffen die je afweer sterken

Je lichaam kan geen sterk leger bouwen zonder de juiste bouwstoffen. Voeding is veel meer dan alleen energie; het is de brandstof voor je immuuncellen.

Hieronder bespreken we een paar cruciale voedingsstoffen die een verschil kunnen maken. Vitamine D is een echte krachtpatser. Het is niet alleen goed voor je botten, maar het speelt ook een sleutelrol in de regulatie van je immuunsysteem.

Een tekort aan vitamine D komt helaas veel voor en is gelinkt aan een verhoogd risico op verschillende soorten kanker, waaronder eierstokkanker. Er zijn aanwijzingen dat voldoende vitamine D kan bijdragen aan een betere overleving.

Vitamine D: de zonneschijn in een pilletje

Hoewel zonlicht de beste bron is, is dat in ons klimaat lang niet altijd voldoende.

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor volwassenen ligt tussen de 600 en 800 IE (Internationale Eenheden). Supplementen zijn een makkelijke manier om dit aan te vullen. Ze zijn verkrijgbaar als capsules, tabletten of druppels. Een potje van 1000 IE per dag is vaak al voor een paar tientjes per maand te vinden.

Overleg wel altijd met je arts wat de juiste dosis voor jou is. Zink is een mineraal dat onmisbaar is voor de werking van talloze enzymen en eiwitten in je lichaam, en dus ook voor je immuuncellen.

Zink: de schildwacht van je cellen

Een tekort aan zink kan je afweer flink verzwakken en je gevoeliger maken voor infecties. Zink is betrokken bij de aanmaak van belangrijke afweercellen en helpt bij de communicatie ertussen. Je kunt zink halen uit voedingsmiddelen zoals schaal- en schelpdieren, rood vlees, kip, pinda's en peulvruchten.

De aanbevolen dagelijkse inname voor volwassenen is ongeveer 8 tot 11 mg.

Als je kiest voor een supplement, let dan op de vorm (bijvoorbeeld zinkbisglycinaat) die goed wordt opgenomen. Een maandelijkse voorraad is vaak al verkrijgbaar voor een paar euro. Chronische ontsteking is een voedingsbodem voor kanker.

Omega-3 vetzuren: de ontstekingsremmer

Omega-3 vetzuren, met name EPA en DHA die voorkomen in vette vis zoals zalm, makreel en haring, staan bekend om hun krachtige ontstekingsremmende werking.

Ze kunnen helpen om de ontstekingsreactie in je lichaam te kalmeren en je immuunsysteem in balans te houden. Een dagelijkse inname van 250-500 mg EPA en DHA wordt vaak aanbevolen. Visoliesupplementen zijn een handige optie, vooral als je niet zo van vis houdt.

Merken zoals Nordic Naturals en Carlson Labs staan bekend om hun kwaliteit. De prijs varieert, maar reken op een bedrag tussen de 15 en 40 euro per maand, afhankelijk van de sterkte.

Selenium: de antioxidant

Selenium is een krachtig antioxidant dat je cellen beschermt tegen schade door vrije radicalen.

Het speelt ook een belangrijke rol in de activiteit van je immuuncellen. Een goede seleniuminname is dus belangrijk voor een sterke afweer. Je vindt selenium in noten (zoals paranoten), zaden, volkoren granen en vis. De aanbevolen dagelijkse inname is ongeveer 55 microgram voor volwassenen.

Een supplement kan een goede aanvulling zijn, vooral als je vermoedt dat je voeding niet voldoende selenium bevat. Een maandelijkse dosis van 200 microgram is ruim voldoende en kost doorgaans tussen de 8 en 20 euro.

Leefstijl: de basis voor een sterke afweer

Naast voeding is je leefstijl minstens zo belangrijk. Een gezonde leefstijl zorgt voor een stabiele basis waarop je lichaam kan bouwen.

Chronische stress is een sluipmoordenaar voor je immuunsysteem. Het hormoon cortisol, dat bij stress vrijkomt, kan je afweercellen onderdrukken.

Stressmanagement: rust in je hoofd, rust in je lijf

Het is dus essentieel om manieren te vinden om stress te verminderen. Dit hoeft niet ingewikkeld te zijn. Denk aan mindfulness, yoga, meditatie of simpele ademhalingsoefeningen.

Er zijn apps zoals Headspace en Calm die je hierbij kunnen helpen met begeleide meditaties. Een paar minuten per dag kan al een wereld van verschil maken.

Slaap: de ultieme herstelfase

Gun jezelf die rust. Slapen is niet alleen voor rust; het is een actief herstelproces voor je lichaam en je immuunsysteem. Tijdens de diepe slaap maakt je lichaam belangrijke stoffen aan, zoals cytokines, die je immuunrespons reguleren. Volwassenen hebben doorgaans 7 tot 9 uur slaap per nacht nodig.

Slecht slapen kan je afweer flink ondermijnen. Verbeter je slaaphygiëne door je slaapkamer donker, stil en koel te houden.

Lichaamsbeweging: bewegen voor je gezondheid

Beperk schermtijd voor het slapengaan en probeer een vast ritme aan te houden. Regelmatige, matige beweging is een van de beste dingen die je kunt doen voor je immuunsysteem. Het vermindert ontstekingen, verbetert de doorbloeding en zorgt voor een betere afvoer van afvalstoffen.

Denk aan wandelen, fietsen, zwemmen of yoga. Het gaat niet om topsport; een halfuurtje per dag is al genoeg.

Luister goed naar je lichaam, vooral tijdens en na je behandeling. Overtraining kan juist averechts werken. Een sportschoollidmaatschap kan motiveren, maar een wandeling in het park is net zo effectief en vaak gratis.

Stoppen met roken en matig met alcohol

Dit is een inkoppertje, maar wel een cruciale. Roken en overmatig alcoholgebruik zijn echte afweerverzwakkers.

Roken beschadigt je longen en je algehele gezondheid, terwijl alcohol je lever belast en je immuuncellen kan ontregelen.

Het stoppen met roken en het beperken van alcohol tot maximaal één glas per dag zijn belangrijke stappen om je afweer te versterken.

Immuunondersteuning en de effectiviteit van je behandeling

Het idee dat je met voeding en leefstijl je medische behandeling kunt ondersteunen, wint steeds meer terrein. Hoewel het geen vervanging is van operaties of chemotherapie, kan gerichte immuunondersteuning bij prostaatkanker via voeding een waardevolle aanvulling zijn.

Er is groeiend bewijs dat een dieet rijk aan antioxidanten en omega-3 vetzuren de bijwerkingen van chemotherapie kan verminderen en de algehele respons kan verbeteren, bijvoorbeeld door gerichte immuunondersteuning bij baarmoederhalskanker via voeding.

Daarnaast is immunotherapie, een behandeling die je eigen immuunsysteem activeert om kankercellen aan te vallen, een veelbelovende ontwikkeling voor eierstokkanker. Patiënten met een hoge PD-L1 expressie in hun tumor lijken hier soms beter op te reageren. Hoewel de kosten voor immunotherapie hoog kunnen zijn (soms wel €50.000 tot €100.000 per jaar), is het een belangrijke vooruitgang in de behandeling.

Onthoud goed: immuunondersteuning is een aanvulling, geen vervanging. Bespreek altijd je plannen met je oncologisch team, bijvoorbeeld over immuunvoeding tijdens je behandeling. Zij kunnen je helpen om een plan te maken dat past bij jouw situatie en behoeften.

De toekomst is veelbelovend

De genezingskansen voor eierstokkanker variëren sterk, afhankelijk van het stadium en je algemene gezondheid.

Vroege diagnose is cruciaal en verbetert de overlevingskansen aanzienlijk. Volgens gegevens van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) is de vijfjaarsoverleving voor vroeg stadium eierstokkanker ongeveer 90 procent. Bij een gevorderd stadium is dit lager, maar er zijn steeds meer behandelopties beschikbaar die de kwaliteit van leven en de overleving kunnen verbeteren.

De ontwikkeling van nieuwe behandelingen, zoals targeted therapie en hormoontherapie, gaat door. Er is hoop op nog effectievere en minder belastende therapieën in de toekomst.

Door zelf actief te werken aan je gezondheid met de juiste voeding en leefstijl, draag je bij aan je eigen veerkracht en geef je je lichaam de beste kans om de strijd aan te gaan.

Het is een empowerment die je zelf in de hand hebt.